Swap คืออะไร ดอกเบี้ยค้างคืนคิดยังไง และทำไมวันพุธโดนสามเท่า

Swap หรือ rollover คือดอกเบี้ยค้างคืนที่ถูกหักหรือได้รับ เมื่อถือออเดอร์ข้ามจังหวะเปลี่ยนวันของเซิร์ฟเวอร์โบรก คนเทรดสั้นแทบไม่เห็นมัน แต่ใครถือออเดอร์เป็นสัปดาห์หรือเป็นเดือน swap อาจกลายเป็นต้นทุนก้อนใหญ่กว่า spread หลายเท่า บทนี้อธิบายว่ามันมาจากไหน อ่านค่ายังไงใน MT5 และคิดเป็นเงินจริงทีละขั้น

swap มาจากไหน

เวลาเรา Buy คู่เงิน เช่น EURUSD เท่ากับถือยูโรและยืมดอลลาร์มาจ่าย ฝั่งที่ถือได้ดอกเบี้ยของสกุลนั้น ฝั่งที่ยืมต้องจ่ายดอกเบี้ยของอีกสกุล swap จึงมีสองส่วน

1. ส่วนต่างดอกเบี้ย ระหว่างสองสกุลในคู่ ซึ่งขยับตามดอกเบี้ยนโยบาย (อ่านเรื่องนี้ใน ดอกเบี้ยนโยบายขึ้นหรือลง ทำไมค่าเงินและทองคำถึงขยับ)
2. ส่วนที่โบรกบวกเพิ่ม (markup) เป็นรายได้ของโบรก หักจากทั้งสองฝั่ง

ตัวอย่างตัวเลขสมมติ ไม่ใช่ดอกเบี้ยจริงของวันนี้ ถือ EURUSD 1 lot (100,000 ยูโร) ที่ราคา 1.1000 มูลค่าเท่ากับ 100,000 × 1.10 = 110,000 ดอลลาร์ สมมติดอกเบี้ยยูโร 2% ดอลลาร์ 4% และโบรกบวกส่วนของตัวเอง 0.5% ต่อปี คิดต่อวันหารด้วย 365

• ส่วนต่างล้วน ๆ ต่อคืน = 110,000 × (2% − 4%) ÷ 365 = −6.03 ดอลลาร์ สำหรับฝั่ง Buy และ +6.03 สำหรับฝั่ง Sell
• หักส่วนของโบรกแล้ว ฝั่ง Buy = 110,000 × (−2% − 0.5%) ÷ 365 = −7.53 ดอลลาร์ต่อคืน
• ฝั่ง Sell = 110,000 × (2% − 0.5%) ÷ 365 = +4.52 ดอลลาร์ต่อคืน

สังเกตว่าสองฝั่งไม่เท่ากัน ฝั่งที่เสียเสียมากกว่าฝั่งที่ได้ได้ และถ้าส่วนต่างดอกเบี้ยแคบกว่าส่วนของโบรก swap ติดลบทั้งสองฝั่ง ได้ ซึ่งเจอบ่อยในทางปฏิบัติ ตัวเลขจริงแต่ละโบรกคิดไม่เหมือนกัน สูตรนี้ใช้ให้เข้าใจที่มาเท่านั้น

ทองคำไม่จ่ายดอกเบี้ยของตัวเอง swap ของ XAUUSD จึงมาจากต้นทุนการเงินฝั่งดอลลาร์และอัตรายืมทองในตลาด บวกส่วนของโบรก ฝั่ง Buy ทองคำมักติดลบ ส่วนฝั่ง Sell จะบวกหรือลบขึ้นกับช่วงเวลาและโบรก

swap บวก และ swap ลบ

• swap ลบ ถูกหักออกจากบัญชีทุกคืนที่ถือข้าม
• swap บวก ได้เงินเข้ามาทุกคืนที่ถือข้าม

swap เป็นเงินจริงที่รวมอยู่ในกำไรขาดทุนของออเดอร์ ใน MT5 ดูได้ที่คอลัมน์ Swap ในแท็บ Trade ตอนออเดอร์ยังเปิดอยู่ และในประวัติหลังปิด ออเดอร์ที่ราคาไม่ไปไหนเลยแต่ถือนานก็ขาดทุนได้จาก swap อย่างเดียว

MT5 แสดง swap เป็นจุด แปลงเป็นเงินยังไง

ดูค่าจริงได้ที่ Market Watch คลิกขวาที่สัญลักษณ์ เลือก Specification (ข้อมูลจำเพาะ) จะเห็นช่องหลัก ๆ คือ Swap type, Swap long (ฝั่ง Buy), Swap short (ฝั่ง Sell) และวันที่คิดสามเท่า

Swap type บอกหน่วยของตัวเลข แบบที่เจอบ่อยคือ In points (เป็นจุด) บางโบรกตั้งเป็นเงินตรง ๆ หรือเป็นเปอร์เซ็นต์ดอกเบี้ยต่อปี ถ้าเป็นจุด แปลงเป็นเงินด้วยสูตรนี้

swap ต่อคืน = จุด × ขนาด point × ขนาดสัญญา × lot

เงินที่ได้เป็นสกุลกำไรของคู่นั้น (EURUSD และ XAUUSD คือดอลลาร์) ถ้าบัญชีเป็นสกุลอื่น MT5 แปลงให้เอง

EURUSD ราคา 5 ตำแหน่ง ขนาด point = 0.00001 ขนาดสัญญา 100,000 ดังนั้น 1 จุดต่อ 1 lot = 0.00001 × 100,000 = 1 ดอลลาร์ สมมติสเปคเขียน Swap long −8 จุด

• 1 lot: −8 × 0.00001 × 100,000 × 1 = −8 ดอลลาร์ต่อคืน
• 0.10 lot: −8 × 0.00001 × 100,000 × 0.10 = −0.80 ดอลลาร์ต่อคืน

ระวังคำว่าจุดกับ pip สำหรับราคา 5 ตำแหน่ง 10 จุด = 1 pip ดังนั้น −8 จุดคือ 0.8 pip ไม่ใช่ 8 pip (ทบทวนใน Pip กับ Lot) ตัวอย่างดอกเบี้ยหัวข้อก่อนที่ได้ −7.53 ดอลลาร์ต่อ lot ต่อคืน ถ้าเขียนเป็นจุดของ EURUSD ก็คือราว −7.53 จุด

ทองคำ (XAUUSD) ราคา 2 ตำแหน่ง ขนาด point = 0.01 ขนาดสัญญาที่เจอบ่อยคือ 100 ออนซ์ (บางโบรกต่างออกไป ดูช่อง Contract size) 1 จุดต่อ 1 lot = 0.01 × 100 = 1 ดอลลาร์ สมมติสเปคเขียน Swap long −45 จุด

• 1 lot: −45 × 0.01 × 100 × 1 = −45 ดอลลาร์ต่อคืน
• 0.10 lot: −45 × 0.01 × 100 × 0.10 = −4.50 ดอลลาร์ต่อคืน

สัญลักษณ์ (สมมติ)	Swap long	1 จุดต่อ 1 lot	0.10 lot ต่อคืน	0.10 lot คืนสามเท่า
EURUSD	−8 จุด	1 ดอลลาร์	−0.80	−2.40
XAUUSD (100 ออนซ์)	−45 จุด	1 ดอลลาร์	−4.50	−13.50

ตัวเลข swap ทั้งหมดในบทนี้เป็นค่าสมมติเพื่อฝึกคำนวณ ค่าจริงต่างกันตามโบรก และเปลี่ยนไปตามดอกเบี้ย

วันคิดสามเท่า

swap คิดวันละครั้ง ตอนเซิร์ฟเวอร์เปลี่ยนวัน ไม่ได้คิดตามจำนวนชั่วโมงที่ถือ ออเดอร์ที่เปิดค้างอยู่ตอนนั้นโดนหนึ่งคืนเต็ม ออเดอร์ที่ปิดก่อนไม่โดนเลย โบรกจำนวนมากตั้งเวลาเปลี่ยนวันตรงกับ 17:00 น. นิวยอร์ก ซึ่งราวตีสี่ถึงตีห้าเวลาไทย รายละเอียดอยู่ใน ตลาด Forex เปิดกี่โมง เวลาไทย

เสาร์อาทิตย์ตลาดปิด ไม่มีรอบคิด แต่ดอกเบี้ยของสองวันนั้นยังต้องคิด เงินตราต่างประเทศแบบ spot ส่งมอบล่วงหน้าสองวันทำการ ออเดอร์ที่ถือข้ามคืนวันพุธจึงเลื่อนวันส่งมอบข้ามเสาร์อาทิตย์ไปด้วย ตลาดเลยคิด สามเท่าในคืนวันพุธ สำหรับคู่เงินส่วนใหญ่ รวมทั้งสัปดาห์คิด 5 ครั้งแต่นับครบ 7 คืน

สองเรื่องที่คนพลาดบ่อย

• “คืนวันพุธ” เป็นวันของเซิร์ฟเวอร์ รอบคิดสามเท่าเกิดตอนปลายวันพุธตามเวลาเซิร์ฟเวอร์ ซึ่งในเวลาไทยคือเช้ามืดวันพฤหัสบดี ถ้าโบรกตั้งเวลาเปลี่ยนวันแบบที่พูดถึงข้างบน
• ไม่ใช่ทุกสินค้าคิดวันพุธ ดัชนีหุ้น น้ำมัน หรือคริปโต CFD บางโบรกตั้งวันคิดสามเท่าเป็นวันอื่น สินค้าที่เปิดเทรดเสาร์อาทิตย์อาจคิดทุกวัน ให้ดูช่องวันคิดสามเท่าในข้อมูลจำเพาะของสัญลักษณ์นั้นเสมอ

ฝั่งคริปโตแบบ perpetual futures ไม่มี swap แต่มี funding ที่คิดเป็นรอบแทน อ่านเทียบได้ใน Funding rate ของ perpetual futures

บัญชี swap-free

โบรกหลายเจ้ามีบัญชีที่ไม่คิด swap บางที่เรียกว่าบัญชีอิสลาม เงื่อนไขต่างกันมาก โดยรวมที่เจอคือ

• ไม่มี swap แต่มีค่าธรรมเนียมคงที่เมื่อถือเกินจำนวนวันที่กำหนด
• ชดเชยด้วย spread หรือค่าคอมมิชชันที่สูงกว่าบัญชีปกติ
• จำกัดสินค้าหรือจำนวนวันที่ถือได้

ไม่มีอะไรฟรีจริง ต้นทุนแค่ย้ายไปอยู่ที่อื่น ก่อนเลือกให้อ่านเงื่อนไขของบัญชีให้ครบ แล้วคำนวณต้นทุนรวมตามรูปแบบที่เราเทรดจริง

swap กับระบบที่ถือออเดอร์นาน

ต้นทุนต่อคืนดูเล็ก แต่มันสะสมทุกวันโดยไม่สนว่าราคาไปทางไหน กราฟด้านล่างใช้ตัวอย่างเดิม Buy ทองคำ 0.10 lot (−45 จุด) เทียบกับ Buy EURUSD 0.10 lot (−8 จุด) เริ่มถือวันจันทร์

ไล่ตัวเลข Buy ทองคำ 0.10 lot

1. หนึ่งสัปดาห์ = 4.5 × 7 = 31.5 ดอลลาร์
2. 30 วันนับจากวันจันทร์ = 4 สัปดาห์ บวกจันทร์กับอังคาร = 31.5 × 4 + 4.5 + 4.5 = 135 ดอลลาร์
3. ที่ 0.10 lot ทองคำ ราคาขยับ 1 ดอลลาร์ = 10 ดอลลาร์ ดังนั้น 135 ดอลลาร์เท่ากับราคาต้องวิ่งเข้าทาง 135 ÷ 10 = 13.5 ดอลลาร์ แค่เพื่อจ่าย swap ของเดือนนั้น
4. ถ้าไม้นี้วาง Stop loss ห่าง 10 ดอลลาร์ ความเสี่ยงคือ 100 ดอลลาร์ แต่ถือครบเดือน swap กินไปมากกว่าความเสี่ยงของทั้งไม้

ยิ่งเปิดหลายไม้พร้อมกัน ต้นทุนก็คูณตาม ระบบแบบ Grid หรือถัวเฉลี่ยที่ถือหลายออเดอร์ค้างเป็นสัปดาห์โดน swap หนักเป็นพิเศษ (อ่าน Grid และ Martingale) และ swap ที่หักออกยังทำให้ margin level ลดลงด้วย เพราะมันลด equity ไปเรื่อย ๆ ดูเรื่องนี้ใน Leverage, Margin และ Stop out

ฝั่ง swap บวกก็อย่าตื่นเต้นเกินไป สมมติ Swap short ของ EURUSD +3 จุด ถือ Sell 0.10 lot ได้คืนละ 3 × 0.00001 × 100,000 × 0.10 = 0.30 ดอลลาร์ หรือสัปดาห์ละ 0.30 × 7 = 2.10 ดอลลาร์ แต่ราคาสวน 10 pip (100 จุด) ที่ 0.10 lot เสีย 10 ดอลลาร์ เท่ากับ swap บวกราว 10 ÷ 2.10 = 4.8 สัปดาห์ และค่า swap เปลี่ยนได้ทุกเมื่อที่ดอกเบี้ยเปลี่ยน

swap ไม่ใช่ค่าที่จ่ายครั้งเดียว มันคือค่าเช่าที่เดินทุกคืน ยิ่งถือนาน ยิ่งต้องนับมันเป็นต้นทุนหลัก ไม่ใช่เศษสตางค์

swap ในการทดสอบย้อนหลัง

Strategy Tester ของ MT5 คิด swap ให้ตามสเปคของสัญลักษณ์ ทั้งชนิด swap ค่าฝั่ง Buy และ Sell และวันคิดสามเท่า ออเดอร์ในการทดสอบที่ถือข้ามวันจึงโดน swap เหมือนบัญชีจริง ตรวจได้จากคอลัมน์ Swap ในรายการดีลของรายงาน และกำไรสุทธิในรายงานรวม swap ไว้แล้ว

จุดที่ต้องระวังคือ ค่า swap ที่ใช้ทดสอบเป็นค่าในสเปค ณ ตอนที่เรากดทดสอบ ใช้ค่าเดียวกันตลอดช่วงข้อมูล แต่ในโลกจริง swap เปลี่ยนตามดอกเบี้ยของแต่ละช่วง ระบบที่ถือนานจึงอาจได้ผลทดสอบย้อนหลังที่ swap ไม่ตรงกับที่เกิดจริงในอดีต และไม่ตรงกับอนาคตด้วย

วิธีรับมือแบบง่าย

• เปิดรายงานดูว่า swap รวมคิดเป็นกี่เปอร์เซ็นต์ของกำไรสุทธิ ถ้าสัดส่วนสูง ระบบนั้นไวต่อ swap มาก
• ถ้าผลดีเพราะ swap บวก ให้ถามตัวเองว่าถ้า swap กลายเป็นลบ ระบบยังรอดไหม
• ทดสอบซ้ำกับสเปคจากโบรกที่จะใช้จริง เพราะค่า swap ต่างกันได้มาก

เรื่องความต่างระหว่างผลทดสอบกับบัญชีจริงอ่านเพิ่มใน ทำไมผลรันจริงมักต่ำกว่า Backtest

ใช้ swap ในแผนความเสี่ยง

1. เช็คสเปคก่อนเปิดไม้ที่ตั้งใจถือข้ามคืน ดู Swap long, Swap short, Swap type และวันคิดสามเท่า
2. คำนวณเป็นเงินต่อคืน ด้วยสูตรจุด × ขนาด point × ขนาดสัญญา × lot แล้วคูณจำนวนคืนที่ตั้งใจถือ (สัปดาห์ละ 7 คืน)
3. เทียบกับความเสี่ยงของไม้ ถ้า swap ที่คาดว่าจะจ่ายเป็นสัดส่วนใหญ่ของระยะ Stop loss ให้คิดใหม่เรื่องขนาดไม้หรือระยะเวลาที่ถือ ขนาดไม้คำนวณได้จาก ขนาดไม้จากระยะ Stop loss
4. จดลงบันทึกการเทรด แยก swap ออกจากกำไรขาดทุนจากราคา จะได้เห็นว่ามันกินผลงานไปเท่าไร ดูแบบฟอร์มใน บันทึกการเทรด

ก่อนถือออเดอร์ข้ามคืน ให้รู้ว่าคืนละเท่าไร และคืนไหนโดนสามเท่า

ข้อผิดพลาดที่เจอบ่อย

• อ่านจุดเป็น pip −8 จุดใน EURUSD คือ 0.8 pip ส่วนทองคำ 1 จุดคือ 0.01 ดอลลาร์ของราคา อ่านผิดหน่วยแล้วคำนวณเพี้ยนสิบเท่า
• คิดว่าถือไม่ถึงวันไม่โดน swap คิดตอนเซิร์ฟเวอร์เปลี่ยนวัน เปิดตีสามปิดหกโมงเช้าเวลาไทยก็โดนหนึ่งคืนได้
• ลืมคืนสามเท่า ถือข้ามคืนวันพุธของเซิร์ฟเวอร์โดนสามคืนในครั้งเดียว และบางสินค้าคิดวันอื่น
• ใช้ค่า swap ของโบรกหนึ่งกับอีกโบรก ค่าต่างกันได้มาก ทั้งตัวเลขและวันคิดสามเท่า
• เชื่อผลทดสอบย้อนหลังของระบบถือยาวโดยไม่ดู swap ค่าที่ใช้ทดสอบเป็นค่าวันนี้ ไม่ใช่ค่าของแต่ละปีในอดีต
• เลือกฝั่งเพราะ swap บวก ราคาสวนนิดเดียวก็ลบรายได้จาก swap หลายสัปดาห์