ดอกเบี้ยนโยบายขึ้นหรือลง ทำไมค่าเงินและทองคำถึงขยับ

ดอกเบี้ยนโยบายเป็นหนึ่งในปัจจัยที่ทำให้ค่าเงินและทองคำเคลื่อนไหวมากที่สุด เพราะมันกำหนดว่าการถือเงินสกุลหนึ่งได้ผลตอบแทนเท่าไร แต่สิ่งที่ทำให้ราคากระชากในวันประกาศ มักไม่ใช่ตัวเลขดอกเบี้ย หากเป็นความต่างระหว่างสิ่งที่ประกาศกับสิ่งที่ตลาดคาดไว้

ดอกเบี้ยนโยบายคืออะไร

ดอกเบี้ยนโยบาย คืออัตราดอกเบี้ยที่ธนาคารกลางของแต่ละประเทศใช้เป็นเครื่องมือหลักในการดูแลเงินเฟ้อและเศรษฐกิจ เช่น ธนาคารกลางสหรัฐ (Fed) ธนาคารกลางยุโรป (ECB) ธนาคารกลางญี่ปุ่น (BoJ) และธนาคารแห่งประเทศไทย

หลักกว้าง ๆ คือ

• เงินเฟ้อสูงเกินเป้า ธนาคารกลางมักขึ้นดอกเบี้ย เพื่อให้การกู้ยืมแพงขึ้นและชะลอการใช้จ่าย
• เศรษฐกิจชะลอ ธนาคารกลางมักลดดอกเบี้ย เพื่อให้กู้ยืมถูกลงและกระตุ้นการใช้จ่าย

ดอกเบี้ยนโยบายส่งผลต่อดอกเบี้ยเงินฝาก ดอกเบี้ยพันธบัตร และผลตอบแทนของการถือเงินสกุลนั้นในภาพรวม

ทำไมดอกเบี้ยทำให้ค่าเงินขยับ

เงินทุนมักไหลไปหาที่ที่ให้ผลตอบแทนดีกว่าเมื่อความเสี่ยงใกล้เคียงกัน ลองดูตัวอย่างตัวเลขสมมติ

• เงินก้อน 100,000 ฝากในสกุลที่ได้ดอกเบี้ย 5% ต่อปี ได้ 100,000 × 0.05 = 5,000 ต่อปี
• เงินก้อนเดียวกันในสกุลที่ได้ 1% ต่อปี ได้ 100,000 × 0.01 = 1,000 ต่อปี
• ต่างกัน 4,000 ต่อปี

ถ้าความเสี่ยงอื่นพอ ๆ กัน นักลงทุนย่อมอยากถือสกุลที่ได้ 5% มากกว่า ความต้องการสกุลนั้นจึงเพิ่มขึ้น ค่าเงินมีแนวโน้มแข็งขึ้น ส่วนสกุลที่ดอกเบี้ยลดลงหรือต่ำกว่า ก็มีแนวโน้มตรงกันข้าม

ข้อสำคัญคือ คู่เงินคือการเทียบสองสกุล EURUSD ไม่ได้ขยับตามดอกเบี้ยสหรัฐอย่างเดียว แต่ขยับตามส่วนต่างระหว่างดอกเบี้ยยุโรปกับสหรัฐ ถ้าทั้งสองฝั่งขึ้นดอกเบี้ยพร้อมกันเท่า ๆ กัน ส่วนต่างแทบไม่เปลี่ยน ผลต่อคู่เงินก็อาจไม่มาก

ตลาดดูความต่างจากที่คาด ไม่ใช่ตัวเลข

ก่อนการประชุมแต่ละครั้ง นักวิเคราะห์และตลาดจะคาดการณ์ไว้แล้วว่าธนาคารกลางน่าจะทำอะไร ราคาจึงมักขยับไปรอล่วงหน้า เทรดเดอร์เรียกว่า priced in คือราคาสะท้อนสิ่งที่คาดไว้แล้ว

สิ่งที่เกิดขึ้น	ผลที่มักเห็น
ประกาศตรงตามที่ตลาดคาด	ราคาอาจขยับน้อย หรือแกว่งสั้น ๆ แล้วกลับ
ขึ้นมากกว่าที่คาด หรือส่งสัญญาณเข้มงวดกว่าที่คาด	ค่าเงินสกุลนั้นมีแนวโน้มแข็งขึ้น
ขึ้นน้อยกว่าที่คาด หรือส่งสัญญาณผ่อนคลายกว่าที่คาด	ค่าเงินสกุลนั้นมีแนวโน้มอ่อนลง

นอกจากตัวเลข ตลาดยังฟัง แถลงการณ์และการแถลงข่าวหลังประชุม ด้วย เพราะมันบอกทิศทางของการประชุมครั้งต่อ ๆ ไป หลายครั้งราคาขยับแรงตอนแถลงข่าว มากกว่าตอนตัวเลขออก

ข่าวดอกเบี้ยออกมาแล้ว ราคาไม่ได้ขยับตามตำรา ไม่ได้แปลว่าตลาดผิด มักแปลว่าตลาดคาดไว้ก่อนแล้ว

ทองคำเกี่ยวกับดอกเบี้ยยังไง

ทองคำไม่จ่ายดอกเบี้ย ไม่มีเงินปันผล การถือทองจึงมี ค่าเสียโอกาส คือผลตอบแทนที่เราจะได้ถ้าเอาเงินก้อนนั้นไปถือสินทรัพย์ที่ให้ดอกเบี้ยแทน

• ดอกเบี้ยสูงขึ้น ค่าเสียโอกาสของการถือทองสูงขึ้น ทองมักถูกกดดัน
• ดอกเบี้ยต่ำลง ค่าเสียโอกาสลดลง ทองมักได้แรงหนุน

สิ่งที่หลายคนดูประกอบคือ ดอกเบี้ยที่แท้จริง (real interest rate) คือดอกเบี้ยหักด้วยเงินเฟ้อ ตัวอย่างสมมติ ดอกเบี้ย 4% เงินเฟ้อ 3% ดอกเบี้ยที่แท้จริงเท่ากับ 4 − 3 = 1% ถ้าดอกเบี้ยไม่เปลี่ยนแต่เงินเฟ้อขึ้นเป็น 5% ดอกเบี้ยที่แท้จริงจะเหลือ 4 − 5 = −1% การถือเงินสดจึงเสียมูลค่าจริง ซึ่งเป็นสภาพที่มักเป็นผลดีต่อทอง

อีกเรื่องคือทองคำในตลาดโลกตั้งราคาเป็นดอลลาร์สหรัฐ ช่วงที่ดอลลาร์แข็งค่า ทองในสกุลอื่นจะแพงขึ้นสำหรับผู้ซื้อที่ถือสกุลอื่น ทองจึงมักเคลื่อนไหวสวนทางกับดอลลาร์ แต่ไม่ใช่ทุกครั้ง

ความสัมพันธ์ทั้งหมดนี้เป็นแนวโน้ม ไม่ใช่กฎตายตัว ทองยังขยับตามปัจจัยอื่นด้วย เช่น ความกังวลในตลาดที่ทำให้คนหาสินทรัพย์ปลอดภัย และการซื้อขายของธนาคารกลางเอง บางช่วงทองกับดอกเบี้ยจึงขึ้นไปพร้อมกันได้

ใช้ความรู้นี้ยังไงตอนเทรด

ไม่จำเป็นต้องทายผลการประชุม แต่ควรรู้ว่ามันจะเกิดขึ้นเมื่อไร

1. เปิดปฏิทินเศรษฐกิจทุกสัปดาห์ ดูวันประชุมดอกเบี้ยของสกุลที่เราเทรด และของสหรัฐถ้าเราเทรดทองคำ
2. ดูค่าที่ตลาดคาด ปฏิทินส่วนใหญ่มีช่องตัวเลขคาดการณ์ จะได้รู้ว่าอะไรคือ “ตามคาด” และอะไรคือ “เซอร์ไพรส์”
3. เตรียมรับ spread ที่กว้างขึ้น ช่วงข่าวสำคัญออก spread มักกว้างขึ้นและราคาอาจกระโดด Stop loss อาจถูกปิดที่ราคาแย่กว่าที่ตั้งไว้
4. ตัดสินใจล่วงหน้า ว่าจะถือออเดอร์ผ่านข่าวหรือไม่ แล้วทำตามนั้น ไม่ตัดสินใจตอนราคากำลังกระชาก

ข้อผิดพลาดที่เจอบ่อย

• ดูดอกเบี้ยประเทศเดียว ลืมว่าคู่เงินเทียบสองฝั่งเสมอ
• เชื่อว่าขึ้นดอกเบี้ย = ค่าเงินแข็งทันที ทั้งที่ตลาดอาจคาดไว้แล้ว
• เปิดออเดอร์ใหญ่ก่อนข่าวเพื่อเดาทิศ ความเสี่ยงสูงกว่าวันปกติมาก เพราะราคาอาจกระชากทั้งสองทางก่อนเลือกทิศ
• สรุปจากครั้งเดียว ว่าข่าวแบบนี้ทำให้ราคาไปทางนั้นทุกครั้ง